Dijaspora u prošlosti i sadašnjosti (XLIII): Iseljavanje iz Bara

Prema jednom izvještaju iz 1610. godine u gradu je bilo 310 hrišćanskih i 290 muslimanskih porodica. Tokom druge polovine XIX vijeka u Baru je bilo 134 muslimanske kuće sa 776 stanovnika i 39 kuća Cigana sa 183 stanovnika. U okolnim mjestima takođe je bio nastanjen značajan dio stanovnika islamske religije. Grad Bar, koji je bio značajan centar Osmanske imperije u južnom dijelu Jadrana, takođe se, tokom trajanja Istočne krize, našao na udaru crnogorske vojske. Početkom novembra 1877. godine uslijedila je opsada ovog primorskog grada, nakon čega je odbrana popustila u naporima da ga zadrži u svojim rukama

AUTOR: MR. SC. SAIT ŠABOTIĆ

Tokom trajanja Kiparskog rata od 1571-1573. godine, grad Bar je iz mletačkog, prešao u osmanski posjed. U sastavu Osmanske države ostao je sve do 1878. godine, bivajući važna pomorsko-vojno-trgovačka baza.

Pokušaji Mlečana da ga preuzmu od Osmanlija, ostajali su bez uspjeha. Bar je u periodu osmanske dominacije bilježio i stalan demografski rast.

Prema jednom izvještaju iz 1610. godine u gradu je bilo 310 hrišćanskih i 290 muslimanskih porodica. Tokom druge polovine XIX vijeka u Baru je bilo 134 muslimanske kuće sa 776 stanovnika i 39 kuća Cigana sa 183 stanovnika.

U okolnim mjestima takođe je bio nastanjen značajan dio stanovnika islamske religije.

Prizor iz Starog Bara

Grad Bar, koji je bio značajan centar Osmanske imperije u južnom dijelu Jadrana, takođe se, tokom trajanja Istočne krize, našao na udaru crnogorske vojske. Početkom novembra 1877. godine uslijedila je opsada ovog primorskog grada, nakon čega je odbrana popustila u naporima da ga zadrži u svojim rukama.

Po zauzeću Bara januara 1878. godine muslimansko stanovništvo je uglavnom napustilo grad, ostavljajući cjelokupnu imovinu. Shodno sporazumu koji je tada potpisan, 1.400 vojnika barskog garnizona, bez oružja, uputilo se prema Skadru.

Sa vojskom se povukao i znatan broj civila. Budući da su Bar napustili bez osnovnih namirnica, osmanske vlasti su barskim muhadžirima dodijelile kukuruz, ali je nestašica, koja je brzo uslijedila, mnoge od njih primorala da razmišljaju o povratku.

Da bi ostvarili svoj naum, mnogi muhadžiri su se za pomoć obraćali i stranim konzulima.

Stari Bar

Za ostvarivanje njihovih prava knjazu Nikoli se obratio i Safvet-paša, tadašnji veliki vezir, ali ni takva zalaganja nijesu dala pozitivne rezultate. Ipak, znajući za junaštvo koje su ispoljili tokom opsade Bara, sultan Abdul Hamid II je barskim muhadžirima dozvolio da se nasele u Kučuk Čekmedži u Istanbulu i čak poslao brodove po njih.

Godine 1879. u Bar se vratilo 198 porodica, najvećim dijelom iz Skadra i drugih  albanskih varošica.

Godine 1898. grad Bar je imao 2.690 stanovnika od čega 1.196 muslimana, 919 pravoslavnih i 575 katolika. Podaci koji potiču s početka XX vijeka (1906), jasno ukazuju na činjenicu da se iz Bara iselilo 200 muslimanskih porodica. Ali, noseći u svom pamćenju stari zavičaj, jedan broj muslimanskih stanovnika iz Bara vraćao se u svoje domove čak do 1910. godine.

Glavna fotografija: Stari Bar, crtež

Komentari

Daj prvi komentar na ovu priču

Ostavi odgovor

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Idi na VRH