Izrael i Palestinci: Masovne grobnice i vreće za leševe u bolnici Al Šifa posle povlačenja izraelske vojske

„Izvukli smo mučenike, od kojih su mnogi istrulili i potpuno neprepoznatljivi”, rekao nam je sumorno radnik Palestinske civilne odbrane Rami Dababeš 8. maja, dok je stajao pored reda bijelih najlonskih vreća za leševe u Al Šifi, noseći na licu masku i punu zaštitnu opremu. „Pronašli smo leševe žena, djece i pojedinaca bez glava, kao i otkinutih udova”, dodao je on

Nakon što su se izraelske snage 1. aprila povukle iz ogromnog bolničkog kompleksa Al Šifa u gradu Gaza, zatečeni Palestinci koji su pretraživali spaljene ruševine rekli su da je sve vonjalo na smrt.

Tokom proteklih osam mesjeci rata, bolnice bi iznova bile mete napada, dok je Izrael tvrdio da ih Hamas koristi kao baze, što ova grupa uporno negira.

Međutim, događaji u Al Šifi – nekada najvećoj i najbolje opremljenoj medicinskoj ustanovi u Pojasu Gaze – bili su vjerovatno najdramatičniji.

Dvonedkeljeni iznenadni upad, pokrenut nakon što je Izrael tvrdio da se Hamas pregrupisao upravo na ovoj lokaciji, izraelska vlada je opisala kao „precizan i hirurški”.

Njen portparol Avi Hajman ustvrdio je da je akcija „postavila zlatni standard urbanog ratovanja”.

„Likvidirali smo više od 200 terorista. Zarobili smo više od 900 terorista bez ijedne civilne žrtve”, rekao je.

Uz leševe u raspadnutom stanju koji su virili iz pijeska nagomilanog borbenim buldožerima u dvorištu Al Šife, tvrdnja da nije bilo civilnih žrtava odmah je dovedena u pitanje.

Poslednjih nedjelja su na lokaciji otkrivene četiri masovne grobnice, a palestinski timovi za potragu tvrde da je pronađeno nekoliko stotina tijela.

Sarađivali smo sa novinarom iz Gaze da bismo pratili razvoj događaja.

„Izvukli smo mučenike, od kojih su mnogi istrulili i potpuno neprepoznatljivi”, rekao nam je sumorno radnik Palestinske civilne odbrane Rami Dababeš 8. maja, dok je stajao pored reda bijelih najlonskih vreća za leševe u Al Šifi, noseći na licu masku i punu zaštitnu opremu.

„Pronašli smo leševe žena, djece i pojedinaca bez glava, kao i otkinutih udova”, dodao je on.

Civilna odbrana ne posjeduje forenzičku opremu i stručnost, ali njeni timovi su koristili fotografije i video-snimke da dokumentuju posmrtne ostatke.

Direktor, doktor Muhamed Mugir, nam je rekao da je bilo sumnjivih otkrića; opisavši kako su „na tijelima nekih mučenika registrovani znaci pogubljenja u poljima, tragovi vezivanja, rane od metaka na glavama i obilježja torture na udovima”.

Savjet bezbjednosti Ujedinjenih nacija (UN) izrazio je „duboku zabrinutost” zbog otkrića masovnih grobnica i u Al Šifi, i u bolnici Naser u južnoj Gazi.

Zajedno sa SAD i Evropskom unijom, pozvao je na nezavisnu istragu mogućih ratnih zločina.

Izraelska vojska je objavila da su tokom upada u bolnice u Gazi vojnici ekshumirali tijela koja su Palestinci sahranili ranije u sklopu potrage za ostacima nekih od 250 talaca zarobljenih tokom smrtonosnog napada Hamasa 7. oktobra.

Tvrde da su tijela iskopana sa dužnim poštovanjem i da su ona koja nisu pripadala izraelskim zarobljenicima vraćena na svoje mjesto.

Međutim, makar neki leševi otkriveni nedavno u Al Šifi bili su pacijenti koji su umrli tokom najnovije izraelske vojne akcije.

Bolničar koji je učestvovao u potrazi rekao je da su neki još bili prikačeni na intravenozne katetere.

BBC se 15. aprila sreo sa dvojicom ljudi čije su pokojne majke poslednji put viđene dok su liječene u bolnici.

Njihova tijela su upravo iskopana iz masovne grobnice.

„Dotrčao sam čim su mi rekli za grobnicu”, rekao je Muhamed Al Katib, koji je proveo dane i dane tražeći majku Kavlu.

„Milošću svemogućeg Boga njeno tijelo je sada pronađeno.”

Valid Fteima je rekao da je njegova postarija majka Lina Abu Lejla bila liječena od neuhranjenosti i teške dehidratacije u vrijeme kad je umrla.

Njeno tijelo bilo je u raspadnutom stanju i mogao je da je identifikuje samo po povredama koje je zadobila tokom izraelskog bombardovanja iz prošle godine.

„Palac joj je bio amputiran na oba stopala”, objasnio je.

Nakon što je počela operaciju u bolnici rano ujutro 18. marta, izraelska vojska je naredile hiljadama civila koji su se tu sklonili ili živjeli u blizini da napuste prostor i upute se na jug.

Međutim, za bolnicu su tvrdili da je mogla da nastavi da funkcioniše.

Posle dvije nedjelje, navodno je tu ostalo svega oko 140 pacijenata i zdravstvenih radnika.

Lokalni predstavnik Svjetske zdravstvene organizacije (SZO), doktor Rik Piperkorn, kaže da je ova grupa bila izložena „stravičnim uslovima”.

Nakon što su iznova seljakani po kompleksu, kaže on, „završili su u zgradi ljudskih resursa koja je potpuno neopremljena za liječenje”.

Na kraju je, dodaje, umrlo 20 pacijenata.

Nekoliko preživjelih pacijenata – svi ranjeni u prethodnim izraelskim udarima – reklo nam je da su dobili samo sićušne količine hrane kao što je tunjevina u konzervi.

Ispričali su da je vladala velika nestašica pijaće vode i lijekova.

„Bombardovanje nas je okruživalo 24 časa dnevno, sedam dana nedjeljno”, rekao je Muhamed Al Nadim, koji je polu-paralisan.

„Bolestan sam i nepokretan. Spavao sam na podu bez ćebadi. Nije bilo zavoja niti lijekova protiv bolova”, kaže Rafif Dogmuš (15), čije je stopalo amputirano.

Iz IDF su rekli novinarima da nijedan član osoblja niti pacijent nije umro kao „direktna posledica” njihovih djelovanja, ali da su neki možda umrli „prirodnom smrću”.

Tvrde da su tokom njihovog napada pomogli pacijentima tako što su ih sklonili od opasnosti i da su u bolnicu donijete medicinske zalihe, oprema, kao i hrana, voda i agregat.

Na zrnastim snimcima dronom koje je objavila izraelska vojska nakon što je pokrenula upad 18. marta vidi se kako palestinski borci naizgled pucaju iz bolnice Al Šifa na izraelske vojnike.

Kasnije je rečeno da su se pripadnici Hamasa zabarikadirali na odjeljenjima i po hodnicima, otvarajući vatru i bacajući eksploziv.

Potvrđeno je da su tokom dvonedjeljne operacije poginula trojica izraelskih vojnika.

Izraelska vojska je rekla novinarima da je njihova akcija u bolnici preduzeta na osnovu „konkretnih obajveštajnih podataka” da su Hamas i palestinski islamski džihad zauzeli djelove lokacije, sugerišući da su je njihovi operativci koristili da pristupe osnovnim potrepštinama, kao i struji i internetu.

Iako je Hamas negirao da je koristio Al Šifu kao bazu, njegovi zvaničnici nisu negirali prisustvo nekih članova unutar kompleksa, nagovjestivši da su možda bili među raseljenima koji su se tu sklonili.

Izrael je saopštio da je „više od 200 terorista” ubijeno u Al Šifi i oko nje, kao i da su stotine zarobljene, ali je objavio samo dio imena.

Među njima je Faik Al Mabuh, opisan kao šef operacija u Hamasovim unutrašnjim snagama bezbjednosti.

Medijska kancelarija vlade koju vodi Hamas objavila je da je on bio policijski komandir koji je koordinisao isporuke humanitarne pomoći sjevernoj Gazi.

Drugi ubijeni su identifikovani kao viši komandant Hamasa Raed Tabet, za koga se kaže da je bio šef regrutacije i akvizicije zaliha, i Mahmud Zakzuk, za koga se kaže da je bio zamjenik komandanta Hamasove raketne jedinice u gradu Gaza.

Druga dvojica imenovanih Hamasovih operativaca su Fadi Dveik i Zakarija Nadžib, za koje se tvrdi da su učestvovali u organizovanju napada na okupiranoj Zapadnoj obali.

U aprilu je izraelska vojska objavila i snimke za koje je tvrdila da su sa saslušanja Tareka Abua Šalufa, portparola političkog krila Islamskog džihada, uz tvrdnju da je zarobljen u Al Šifi.

Hamas i Islamski džihad ne potvrđuju rutinski imena niže rangiranih boraca stradalih u izraelskoj vojnoj akciji, što umnogome otežava procjenu toga koliko ih je ubijeno u bolnici i u njenoj blizini.

Vrlo je vjerovatno da se određeni broj njih nalazi među mrtvima pronađenim u masovnoj grobnici.

Uprkos izraelskoj tvrdnji da nije „postojala nijedna jedina civilna žrtva” u njenom upadu, dobili smo ubedljiva svjedočanstva da su palestinski civili stradali u teškom izraelskom bombardovanju i žestokoj pucnjavi u okolini.

Palestinska civilna odbrana nam je rekla da se stotine Palestinaca još uvijek vode kao nestale posle upada iz marta.

Iznova se javljaju kontradiktorni narativi o tome šta se dešavalo u Al Šifi i oko nje.

Tokom njenog prvog kontroverznog upada, izraelska vojska je podigla očekivanja da bi izraelski taoci mogli da se nađu na licu mesta.

Objavili su i grafikon koji opisuje beskrajnu mrežu podzemnih tunela za koji je tvrdila da se nalazi ispod bolnice, služeći kao krupni Hamasov komandni i kontrolni centar.

Iako je izraelska vojska tvrdila da je pronašla tijela dvoje izraelskih talaca blizu bolnice, nije saopštila da su pronašli bilo koga od njih unutar samog kompleksa.

Na pronađenim snimcima sa sigurnosnih kamera vidi se da su najmanje dvojica stranih zarobljenika odvedena tamo 7. oktobra.

Izrael je prikazao, kako je tvrdio, utvrđeni tunel dug 55 metara u okviru samog bolničkog kruga.

To je značajno manje od njihovih prvobitnih tvrdnji o razmjerama skrivenih tunela, iako je kasnije izvještavanje sugerisalo da je prolaz – koji je dignut u vazduh – zapravo bio duži i najvjerovatnije povezan sa širom mrežom ispod grada Gaze.

Kad se vratila na lokaciju u martu, izraelska vojska je sugerisala da su njihova ključna otkrića bila drugačije prirode, objavivši slike novca, oružja i municije, tvrdeći da ih je tamo pronašla zajedno sa Hamasovim dokumentima.

Al Šifa se nalazila u središtu rasprave oko toga da li Hamas koristi medicinske lokacije kao štit.

Izrael je dosljedno tvrdio da grupa krije svoje borce i infrastrukturu iza bolesnih i ranjenih, što je, tvrdi on, pretvorilo bolnice u legitimne vojne ciljeve.

Hamas negira da je zloupotrebljavao civilne lokacije i optužuje Izrael za kršenje međunarodnog humanitarnog prava gađanjem bolnica.

U aprilu, kad su UN pozvale na „jasnu, transparentnu i kredibilnu istragu” masovnih grobnica u Gazi, njihov portparol Stefan Dužarik je rekao medijima da više novinara moraju da budu u mogućnosti da rade bezbjedno na toj teritoriji kako bi izvještavali o činjenicama.

Tokom rata, Izrael i Egipat su uskraćivali slobodan pristup stranim medijima.

Dužarik je takođe rekao: „Važno je da svi forenzički dokazi budu dobro sačuvani.”

Do sada se to pokazalo veoma problematičnim.

Međunarodni forenzički specijalisti nisu uspjeli da dopru do Gaze da bi istražili šta se desilo u Al Šifi.

To je stavilo naglasak na lokalno registrovanje i identifikovanje tijela gdje god je to bilo moguće i obezjbeđivanje odgovarajućeg ukopa za njih.

Narušavanje masovnih grobnica će, tvrde eksperti, na kraju značajno otežati otkrivanje istine o njima.

U međuvremenu, iako je Al Šifa uglavnom uništena, bilo je skorašnjih pokušaja da se ponovo pokrene ograničena medicinska usluga na toj lokaciji.

Ovo je posebno dobilo zamajac kad je Izrael gađao druge zdravstvene ustanove za koje je tvrdio da ih koristi Hamas, posebno bolnicu Kamal Advan u sjevernoj Gazi.

Krajem maja, u na brzinu renoviranoj sobi jedinice za dijalizu bubrega u Al Šifi, novinar koji sarađuje sa nama susreo se sa četvoro pacijenata dok su sjedjeli povezani na mašine koje su postojano ispuštale signal.

Posle toliko mnogo smrti u bolnici, ona ponovo obezjbeđuje leijčenje koje život znači.

Izvor: BBC na srpskom

Foto: Al Šifa (Screenshot/NBC News)

Idi na VRH
error: Content is protected !!