05302020sub
Last updatesub, 30 maj 2020 2pm

Šta će biti u Siriji? Putin se pita

Autor: Boško Jakšić

Ne događa se često da jedna nepromišljena odluka poprimi takve globalne proporcije kao što je to slučaj sa užurbanim povlačenjem ne više od 1.000 američkih vojnika sa severa Sirije. Amerikanci su otišli, a odmah su na pretežno kurdske oblasti nesrećne zemlje stigli neki novi i neki stari gospodari – Recep Tayyip Erdogan, Vladimir Putin i Bashar el-Assad. Vojnici trojice autokrata imaju različite, pa i konfliktne ciljeve u turskoj operaciji ciničnog imena “Izvor mira”. Svako je zastavicama obeležio pozicije na haotičnoj mapi. Nova Velika igra koja je izbacila Amerikance pomogla je vlastodršcima u Ankari, Damasku i Teheranu i potvrdila da se Rusija u kratkom periodu od nepune četiri godine spektakularno vratila na Bliski istok.

Sve je počelo kontroverznom odlukom predsednika SAD-a da povuče američke vojnike sa severa Sirije. Konfuzni i kontradiktorni Donald Trump možda je mislio da će bizarnim pismom Erdoganu popraviti poljuljane odnose sa saveznikom u NATO-u, ali je direktno otvorio prostor intervenciji. Trump je odmah postavljen na metu onih koji smatraju da je “prodao” kurdske saveznike iz vremena rata protiv ISIS-a, ugrozio kredibilitet i američke strateške interese u regionu, otvorio vrata mogućem reaktiviranju džihadista i pokazao da je Amerika ne samo nepouzdan već i slab saveznik u suočavanju sa izazovima.

Pokušavajući da se distancira od haosa kome je kapitalno doprineo, Trump je potom potvrdio cik-cak kretanje svoje spoljne politike: pretio je Turskoj da će je ekonomski “uništiti, da bi se koji dan kasnije hvalisao “neverovatnim ishodom” i spasavanjem života “miliona ljudi”: petodnevnom obustavom turskih dejstava koju je njegov potpredsednik Mike Pence isposlovao u Ankari. Trump ne želi da vidi ono što drugi vide: da je period od 120 sati bio ponuđen da bi Erdogan učvrstio “zonu bezbednosti” i očistio pogranični teren od milicije sirijskih Kurda koju optužuje za saradnju sa “teroristima” iz turske zabranjene Radničke partije Kurdistana. Francuski predsednik Emmanuel Macron operaciju naziva “ludilom”, a kritičari tvrde da je invazija na sever Sirije više motivisana Erdoganovim ličnim ambicijama nego nacionalnom bezbednošću.

Zapad ne želi da dopusti da Turska pod svoju kontrolu stavi pojas od reke Eufrat do iračke granice koji zalazi u 30 kilometara dubine sirijske teritorije. Strahuje se i od etničkog čišćenja Kurda jer to je oblast u kojoj Ankara namerava da naseli dva miliona sirijskih izbeglica (mahom Arapa) i tako promeni demografsku strukturu severa.

Američka administracija je pod snažnim pritiskom Kongresa zavela neke sankcije Turskoj, zemlje EU obustavile su prodaje oružja, a kaznene mere najavljuje i Unija uprkos panici zbog pretnje turskog predsednika da će 3,6 miliona sirijskih izbeglica koji su u njegovoj zemlji pustiti da krenu ka Evropi. Ankara borbeno uzvraća da “niko nema pravo da drži lekcije” i čak očekuje da NATO podrži Tursku u borbi protiv terorizma. Uverava da se vazdušne i kopnene operacije vode u skladu sa međunarodnim pravom i u skladu sa članom 51 Povelje UN-a koji govori o pravu na “samoodbranu”.

Loši odnosi Zapada i Turske dodatno su pogoršani, ali ima adresa gde se ne krije zadovoljstvo. Pre svega u Moskvi i Teheranu. Rusija i Iran su od početka rata u Siriji imali jasan, limitiran ali ostvarljiv cilj: sačuvati režim u Damasku. SAD su sebi dodelile preambicioznu i složenu misiju: da obore Assada, pobede ISIS, spreče druge džihadiste da uzmu vlast i da konačno u Damask dovedu nekog poslušnog liberalnog demokratu.

Putinova početna reakcija na tursku operaciju bila je taktički blaga. Kremlju odgovara da vidi leđa američkim vojnicima, ali je – kao upozorenje Turskoj – odmah ruske vojnike iz baza u Siriji pokrenuo kako bi blokirao dalje tursko napredovanje. Teheran je saopštio da je protiv stalnog turskog prisustva u Siriji.

Uz doslednu podršku Rusije i Irana, Assad može da likuje. Operacije turskih trupa primorale su sirijske Kurde da promene stranu i saveznika potraže u Damasku koji je takođe poslao trupe na sever. Još važnije, Putin je Assadu obezbedio miran san: trenutno raspoređivanje stranih snaga u Siriji je protivzakonito i one moraju da napuste zemlju kako bi se povratila stabilnost. Assad je tako u očima kritičara turske invazije, čak i onih koji su radili na njegovom rušenju, legitimni branitelj suvereniteta i teritorijalnog integriteta Sirije, što mu omogućava da bude nezaobilazni faktor budućih političkih rešenja.

Šta i kako dalje? Dok utvrđuje Cordon sanitaire duž tursko-sirijske granice, Erdogan se mnogo ne obazire na pretnje sankcijama sa Zapada, ali nije u poziciji da se sukobi sa Rusijom, pa je rešenja morao da potraži u susretu sa Putinom u Sočiju.

Potvrdilo se da o ishodu turske operacije više odlučuje Moskva nego Ankara. Na scenu je stupila ruska diplomatska umešnost. Putin ne kaže kada invazione snage treba de se povuku. Ostavio je Erdoganu prostor da sklopi “istorijski sporazum” koji mu omogućava da od “terorista” očisti 2.200 kvadratnih kilometara teritorije na severu Sirije, da ojača status na Bliskom istoku i da u Turskoj povrati deo autoriteta izgubljenog na martovskim lokalnim izborima. Putin je iskazao puno razumevanje za Erdoganove brige zbog separatizma sirijskih Kurda, koji je po njegovoj oceni podstrekivan spolja. “Turska i Rusija složile su se oko svake tačke borbe protiv terorizma”, komentariše Erdogan.

KOMPLETAN TEKST MOŽETE PROČITATI NA PORTALU OSLOBODJENJA

  • Najnovije

  • Najcitanije

Lice Fokusa

Previous Next
Enisa Nikaj, pjevačica i tekstopisac iz Njujorka: Ime za koje će se tek čuti Prvi singl, Burn This Bridge, Enisa je objavila u septembru 2016. godine, a imao je više od 115.000 sinhronizovanih video zapisa napravljenih za njenu pjesmu na aplikaciji Musically, sa milionima korisnika. To je dovelo do toga da je pjesma osvojila 2. mjesto na takmičenju “Next Wave October”, a video su premijerno prikazivali Billboard i iHeart Radio
Lice Fokusa: Elma Kolenović Osamnaestogodišnja Elma Kolenović jedna je od najzaslužnijh članica fudbalskog tima Fairleigh Dickinson univerziteta (FDU) koji je, prvi put u svojoj istoriji, osvojio NEC Conference takmičenje u ženskom fudbalu. I to bez poraza! Elma, o čijim uspjesima je Portal Revije Fokus ranije pisao, je freshmen i dala je pet golova i imala sedam asistencija. FDU se, takođe, prvi put automatski plasirao na NCAA turnir među 64 najbolja univerzitetska tima za ovu školsku godinu. Zahvaljujući dobrim ocjenama u školi i dobrim igrama na terenu, Elma ima punu stipendiju na ovom privatnom univerzitetu. Elma Kolenović živi u Njujorku, a porijeklom je iz Gusinja. Jedna od njenih želja je i da obuče dres reprezentacije Crne Gore. Inače, Haris, stariji Elmin brat, nastupa za ekipu Stony Brook univerziteta.
Lice Fokusa: Dino Radončić Šesnaestogodišnji Dino Radončić je košarkaš koji "prijeti" da će jednog dana igrati na NBA parketima. Trenutno nosi dres Reala iz Madrida, a o kakvom se talentu radi možda najbolje govori podatak da ga je specijalizovani košarkaški sajt Eurohopes proglasio za najvećeg talenta u svom uzrastu u Evropi. Dino je rođen 8. januara 1999. godine u Njemačkoj, ali je rano djetinjstvo, školovanje i početak košarkaške karijere započeo u Zrenjaninu, rodnom gradu svoje majke. Prve košarkaške korake napravio je u KK „Storm Zrenjanin” sa deset godina, a u selekciji kadeta njegov tim je već tada bio prvak države. Od tada je njegova karijera krenula vrtoglavom uzlaznom putanjom. Dino je od 2. septembra 2013. igrao u Barseloni, gdje je u potpunosti opravdao svu medijsku pažnju koju je plijenio i sa tim klubom osvojio titulu. Bio je najbolji igrač tima sa prosjekom od 25 poena, 11 skokova i osam asistencija. Postao je najmlađi stranac u istoriji koji je došao u katalonski klub… Međutim, Barselonin ljuti rival je nastojao da Radončića dovede u svoje redove, i uspio je u tome. Dino se, naravno, revanširao sjajnim partijama i u dresu kraljevskog kluba - donio je Realu titulu nakon decenijskog posta. Prošlog mjeseca, u finalu „el klasika“ protiv Barselone, ovaj, 201 centimetar visoki košarkaš, ubacio je 18 poena, imao 11 skokova i šest asistencija, pa je s pravom proglašen za najboljeg igrača finala. Dino je, inače, sin Damira Radončića, proslavljenog rukometaša, koji je igrao u najjačim evropskim ligama, i oblačio dresove reprezentacija Jugoslavije, Bosne i Hercegovine i SAD. Dinova majka Vanja je bivša odbojkašica.
Binais Begović Iron Man Magazine, vodeći svjetski bodibilding i fitnes magazin i svjetski lider informacija o treninzima iz tih oblasti, objavio je da su preduzetnik Binais Begović i njegova supruga, dr Catherine Begović, kupili tu kompaniju... OPSIRNIJE
Maša i Adis Gutić   Maša je poznata svjetska manekenka, a od ljetos i zvanično naša snajka. Adis se već dugo godina bavi manekenstvom i glumom. Imao je glavne uloge u filmovima Fatalis i Marco Polo.
Ajla Karajko Dvadesetdvogodišnja Ajla Karajko iz Travnika jedna je od sedam najboljih studentkinja u SAD po ocjeni magazina „Glamour“. Humana, vrijedna, nenametljiva, dobitnica brojnih domaćih i međunarodnih nagrada, od malena niže uspjehe i odlučno korača ka novim izazovima. Iako je tek na pragu treće decenije, Ajla ima biografiju kao malo ko od njenih vršnjaka. Ipak, uspjeh je nije promijenio, pa i danas mašta kao kad je to radila kao djevojčica u ratom zahvaćenoj Bosni. Ajla, koja ovih dana na Kolumbija univerzitetu ostvaruje svoje snove, otvorila je sebi vrata brojnih svjetskih institucija, ali nikada nije zaboravila svoju domovinu i svoj narod, pa je u rodnom gradu realizovala niz projekta, među kojima i izgradnju Sigurne kuće „Nada“... OPŠIRNIJE
Alen Dervišević  Za plivača Alena Derviševića se ne bi pouzdano moglo utvrditi je li bolji na kopnu ili u vodi. Na kopnu je odličan student, uzoran sin i primjeran momak, a kroz vodu je do sada doplivao do stotina zlatnih, srebrnih i bronzanih medalja, pehara, pohvalnica, priznanja… I sada ovaj naš mladić, porijeklom iz Gusinja, u Sjedinjenim Američkim Državama vrijedno trenira kako bi ostvario svoj san – učešće na Olimpijskim igrama u Rio De Žaneiru 2016. godine...OPSIRNIJE

SPECIJALNO IZDANJE


 

Video dana

BISERI

VIC NEDELJE