11272020pet
Last updatepet, 27 nov 2020 2pm

Top Story

Adem Ado Softić: Četvrti metak iz Belčite

Mladić iz Budimlje, prepun znanja i naprednih ideja, ostao je da leži u rovovima Belčite prekriven preko glave probušenim i krvavim šinjelom Peka Dapčevića, kome je samo ostalo da žali što je njegov prijatelj odbacio savjet Ernesta Hemingveja da se povuče u pozadinu, pa da odatle svojim znanjem i idejama vodi mnogo efikasniju bitku za slobodnu Evropu. I dok mu je krvavom rukom milovao kosu, kao prkosni eho beranske mladosti rovovima je odjekivao Vukašinov odgovor Hemingveju: „Ne! Da sam to htio, mogao sam i iz Pariza!

Od tri snajperska metka jedan je ostao preživjeli. Vidimo ga na slici, iz nekih kasnijih, partizanskih vremena. General Peko Dapčević. Iza dvojice mrtvih nisu ostale slike. O jednome od njih, rođenom Berancu, govori priča

Autor: Adem Ado Softić

Prije više od osam decenija, 10. septembra 1937. godine, od snajperskog metka u španskom gradiću Belčita poginuo je Beranac Vukašin Radunović, svršeni student Filozofskog fakulteta u Beogradu i nesuđeni doktor nauka sa Sorbone, čiji se neodbranjeni doktorski rad i danas čuva u vitrinama ove pariške metropole znanja. Pored tople studentske sobe u francuskoj prijestonici, šetnji Monmartrom i stidljivih pogleda mladih Parižanki, izabrao je rovove Belčite iz kojih se borio za oslobođenje Španije od generala Franka i gušenje aveti fašizma koja je još u povojima prijetila da sa Trećim Rajhom i Musolinijevom Italijom zapali čitav svijet. 

Toga dana iz jednog od snajperskih gnijezda i osmatračnica Belčite smrtonosni hitac pogodio je njegovog ratnog druga i kolegu sa studija, Slovenca sa kojim je dijelio ideje slobode u studentskim sobama grada svjetlosti. Na njegov prvi i posljednji jauk, iz susjednog rova istrčao je Peko Dapčević u čijem tijelu je, sa lakšim posljedicama, završio drugi snajperski metak Frankovog vjernog Kerbera. Vukašin se nakon toga mahinalno uspravio i krenuo da pomogne obojici, ali je treći Kerberov metak bio kobno precizan i u dvadesetšestoj godini zauvijek prekinuo jednu mladost koju je zalelujao i razlistao razvigor sa Komova na širokoj beranskoj ulici u dolini Lima. Mladić iz Budimlje, prepun znanja i naprednih ideja, ostao je da leži u rovovima Belčite prekriven preko glave probušenim i krvavim šinjelom Peka Dapčevića, kome je samo ostalo da žali što je njegov prijatelj odbacio savjet Ernesta Hemingveja da se povuče u pozadinu, pa da odatle svojim znanjem i idejama vodi mnogo efikasniju bitku za slobodnu Evropu. I dok mu je krvavom rukom milovao kosu, kao prkosni eho beranske mladosti rovovima je odjekivao Vukašinov odgovor Hemingveju: „Ne! Da sam to htio, mogao sam i iz Pariza!“

Sorbona i Berane ostali su tako bez još jednog mladog intelektualca. Španski građanski rat odnio ih je na desetine. Ali, kao što to obično biva, Franko je ipak pobijedio, a njegovi ratni saveznici iz Trećeg Rajha i Osovine plamenom iz Belčite zapalili su Evropu i sa bakljama fašizma stigli čak do Budimlje i Berana. U žarištu odakle je krenula, vatrena stihija je ugašena nakon četvorogodišnje intervencije vatrogasnih jedinica čitavog naprednog svijeta, ali vatreni jezici fašizma i danas vrcaju intelektualnim i duhovnim pustahijama Vukašinove domovine. Zato intelektualci njegovog kalibra ovdje nikada nisu ni bili na cijeni. Decenijama nakon njegove smrti nesuđenog budimljanskog doktora filozofije sa Sorbone potisnule su u zaborav nacionalne vođe sa doktoratima i diplomama univerzitetskih fri šopova Balkana, koji su svojim znanjem i umijećem deklasirali budućnost Vukašinove domovine, a odmah potom i njenu prošlost. Balkanom danas dominiraju intelektualne veličine koje su svojim ulaskom u institucije sistema prvi put prešle demarkacionu liniju iza prodavnice mješovite robe i samouvjereno zakoračile u svijet politike, zahvaljujući bratstvenicima po grantu koji njime već duže vrijeme suvereno vladaju. Odmah su sproveli racije nad inteligencijom i čistke njihovih ideja i imovine, a zatim revidirali i ustoličili potpuno novo shvatanje Vukašinovih ideala.

Savjeti starog Hemingveja, nažalost, nisu urodili plodom. Zbog ideje univerzalne slobode Vukašin je ostavio mladost u Belčiti i nikad se više nije vratio u Berane, a general Francisko Franko doživio je duboku starost i umro 1975. u osamdesettrećoj, kao jedini fašistički diktator koji je i nakon Drugog svjetskog rata zadržao tron i vladao Španijom punih 30 godina po njegovom završetku. Kažu da je bio dobar i Španiji i Americi i Evropi. Moguće. Tako to obično biva u politici još od najznačajnijeg otkrića drevnih Feničana.

Vukašina Radunovića nema pune 83 godine, a generalisimusa Franka svega 45. Ni Ernesta Hemingveja odavno više nema, ali i bez njega svi mi na ovim prostorima savršeno dobro znamo za kim zvono zvoni. Rikošet četvrtog metka iz Belčite putuje kroz vrijeme i danas ponovo zloslutno fijuče nad Balkanom, a svaka uzdignuta glava potencijalna je njegova meta.

Koncentrični krugovi istorije se odbijaju od zidova balkanskih utvrđenja i kao eho neprestano ponavljaju. Na fonu naci(onalsocijali)stičke frankofonije i mušici ovdašnjih intelektualnih snajperista, čitava Vukašinova domovina ponovo čami u hladnim rovovima Belčite.

  • Najnovije

  • Najcitanije

Lice Fokusa

Previous Next
Enisa Nikaj, pjevačica i tekstopisac iz Njujorka: Ime za koje će se tek čuti Prvi singl, Burn This Bridge, Enisa je objavila u septembru 2016. godine, a imao je više od 115.000 sinhronizovanih video zapisa napravljenih za njenu pjesmu na aplikaciji Musically, sa milionima korisnika. To je dovelo do toga da je pjesma osvojila 2. mjesto na takmičenju “Next Wave October”, a video su premijerno prikazivali Billboard i iHeart Radio
Lice Fokusa: Elma Kolenović Osamnaestogodišnja Elma Kolenović jedna je od najzaslužnijh članica fudbalskog tima Fairleigh Dickinson univerziteta (FDU) koji je, prvi put u svojoj istoriji, osvojio NEC Conference takmičenje u ženskom fudbalu. I to bez poraza! Elma, o čijim uspjesima je Portal Revije Fokus ranije pisao, je freshmen i dala je pet golova i imala sedam asistencija. FDU se, takođe, prvi put automatski plasirao na NCAA turnir među 64 najbolja univerzitetska tima za ovu školsku godinu. Zahvaljujući dobrim ocjenama u školi i dobrim igrama na terenu, Elma ima punu stipendiju na ovom privatnom univerzitetu. Elma Kolenović živi u Njujorku, a porijeklom je iz Gusinja. Jedna od njenih želja je i da obuče dres reprezentacije Crne Gore. Inače, Haris, stariji Elmin brat, nastupa za ekipu Stony Brook univerziteta.
Lice Fokusa: Dino Radončić Šesnaestogodišnji Dino Radončić je košarkaš koji "prijeti" da će jednog dana igrati na NBA parketima. Trenutno nosi dres Reala iz Madrida, a o kakvom se talentu radi možda najbolje govori podatak da ga je specijalizovani košarkaški sajt Eurohopes proglasio za najvećeg talenta u svom uzrastu u Evropi. Dino je rođen 8. januara 1999. godine u Njemačkoj, ali je rano djetinjstvo, školovanje i početak košarkaške karijere započeo u Zrenjaninu, rodnom gradu svoje majke. Prve košarkaške korake napravio je u KK „Storm Zrenjanin” sa deset godina, a u selekciji kadeta njegov tim je već tada bio prvak države. Od tada je njegova karijera krenula vrtoglavom uzlaznom putanjom. Dino je od 2. septembra 2013. igrao u Barseloni, gdje je u potpunosti opravdao svu medijsku pažnju koju je plijenio i sa tim klubom osvojio titulu. Bio je najbolji igrač tima sa prosjekom od 25 poena, 11 skokova i osam asistencija. Postao je najmlađi stranac u istoriji koji je došao u katalonski klub… Međutim, Barselonin ljuti rival je nastojao da Radončića dovede u svoje redove, i uspio je u tome. Dino se, naravno, revanširao sjajnim partijama i u dresu kraljevskog kluba - donio je Realu titulu nakon decenijskog posta. Prošlog mjeseca, u finalu „el klasika“ protiv Barselone, ovaj, 201 centimetar visoki košarkaš, ubacio je 18 poena, imao 11 skokova i šest asistencija, pa je s pravom proglašen za najboljeg igrača finala. Dino je, inače, sin Damira Radončića, proslavljenog rukometaša, koji je igrao u najjačim evropskim ligama, i oblačio dresove reprezentacija Jugoslavije, Bosne i Hercegovine i SAD. Dinova majka Vanja je bivša odbojkašica.
Binais Begović Iron Man Magazine, vodeći svjetski bodibilding i fitnes magazin i svjetski lider informacija o treninzima iz tih oblasti, objavio je da su preduzetnik Binais Begović i njegova supruga, dr Catherine Begović, kupili tu kompaniju... OPSIRNIJE
Maša i Adis Gutić   Maša je poznata svjetska manekenka, a od ljetos i zvanično naša snajka. Adis se već dugo godina bavi manekenstvom i glumom. Imao je glavne uloge u filmovima Fatalis i Marco Polo.
Ajla Karajko Dvadesetdvogodišnja Ajla Karajko iz Travnika jedna je od sedam najboljih studentkinja u SAD po ocjeni magazina „Glamour“. Humana, vrijedna, nenametljiva, dobitnica brojnih domaćih i međunarodnih nagrada, od malena niže uspjehe i odlučno korača ka novim izazovima. Iako je tek na pragu treće decenije, Ajla ima biografiju kao malo ko od njenih vršnjaka. Ipak, uspjeh je nije promijenio, pa i danas mašta kao kad je to radila kao djevojčica u ratom zahvaćenoj Bosni. Ajla, koja ovih dana na Kolumbija univerzitetu ostvaruje svoje snove, otvorila je sebi vrata brojnih svjetskih institucija, ali nikada nije zaboravila svoju domovinu i svoj narod, pa je u rodnom gradu realizovala niz projekta, među kojima i izgradnju Sigurne kuće „Nada“... OPŠIRNIJE
Alen Dervišević  Za plivača Alena Derviševića se ne bi pouzdano moglo utvrditi je li bolji na kopnu ili u vodi. Na kopnu je odličan student, uzoran sin i primjeran momak, a kroz vodu je do sada doplivao do stotina zlatnih, srebrnih i bronzanih medalja, pehara, pohvalnica, priznanja… I sada ovaj naš mladić, porijeklom iz Gusinja, u Sjedinjenim Američkim Državama vrijedno trenira kako bi ostvario svoj san – učešće na Olimpijskim igrama u Rio De Žaneiru 2016. godine...OPSIRNIJE

Video dana

BISERI

VIC NEDELJE

    MUJO I POLICAJCI      
    MUJO I POLICAJCI

    Zvoni Muju neko na vrata.

    Pita on:

    “Ko je?”

    “Policija. Možemo li da popričamo?”

    “Koliko vas je?”

    Read more...

SPECIJALNO IZDANJE